Enero 9, 2026. Muling umarangkada ang isa sa pinakamalaki at pinaka-inaabangang relihiyosong kaganapan sa buong mundo—ang Traslacion ng Itim na Nazareno. Ang Quiapo at ang mga kalsada ng Maynila ay naging dagat ng mga deboto. Milyon-milyong paa ang nakayapak, milyon-milyong kamay ang nakataas, at milyon-milyong tinig ang sumisigaw ng “Viva!” sa gitna ng siksikan, init, at matinding emosyon.

Para sa ordinaryong Pilipino, ang araw na ito ay sagrado. Ito ay araw ng pagtupad sa panata, paghingi ng tawad, at pag-asa sa himala. Ang Itim na Nazareno, na pasan ang krus, ay simbolo ng pagdurusa ng bawat Pilipinong humaharap sa hamon ng kahirapan, sakit, at kawalan ng pag-asa.

Ngunit sa taong ito, sa gitna ng taimtim na panalangin, isang “bomba” ang pinasabog hindi ng isang terorista, kundi ng isang alagad ng simbahan. Sa pulpito ng Quirino Grandstand, bago simulan ang prusisyon, nagbitaw ng isang homiliya si Bishop Rufino Sescon Jr. ng Bataan na yumanig hindi lang sa mga deboto kundi maging sa mga nasa kapangyarihan.

Ang kanyang mensahe ay matalim, direkta, at walang preno. Isang mensahe na tila humahamon sa mga nakaupo sa matataas na pwesto ng gobyerno.

KABANATA 1: ANG “BLIND ITEM” SA HOMILIYA

Ano nga ba ang sinabi ng Obispo na nagpainit sa social media at kapehan sa buong bansa? Narito ang bahagi ng kanyang kontrobersyal na sermon:

“Mga kapatid, matuto tayo kay Hesus Nazareno na bumaba ng kusa alang-alang sa pag-ibig. Sa ating bayan ngayon, may mga ayaw bumaba kahit mali na at bistado na. Ayaw bumaba kahit pahirap na sa bayan. Ayaw bumaba kahit nagdurusa na ang mga mahihirap. Ayaw bumaba kahit binabaha na at nasisira na ang bayan. Ayaw bumaba kahit hindi karapat-dapat.”

Sa unang dinig, para itong isang simpleng pangaral tungkol sa pagpapakumbaba. Pero sa konteksto ng pulitika sa Pilipinas ngayong 2026, ang bawat kataga ay may bigat ng isang akusasyon.

Ang salitang “BUMABA” ay naging sentro ng diskusyon. Sino ang pinabababa? Sino ang tinutukoy na “bistado na”? Sino ang “pahirap sa bayan”?

Hindi nagbanggit ng pangalan si Bishop Sescon. Ngunit sa bansang mahilig sa blind item, mabilis na gumana ang imahinasyon at interpretasyon ng taumbayan. Ang homiliya ay naging Rorschach test—kung ano ang kulay ng iyong pulitika, iyon ang iyong nakikita.

KABANATA 2: ANG TEORYA NG MGA DDS (Si PBBM ba?)

Agad na sumiklab ang mga taga-suporta ng nakaraang administrasyon at ang mga kritiko ni Pangulong Bongbong Marcos (PBBM). Para sa kanila, malinaw na ang Pangulo ang pinatatamaan ng Obispo.

Ikinonekta nila ito sa mga isyu ng presyo ng bilihin, sa mga hindi natupad na pangako, at sa pangkalahatang sitwasyon ng ekonomiya. Para sa kanila, ang “ayaw bumaba” ay patungkol sa pananatili ng mga Marcos sa kapangyarihan sa kabila ng mga kritisismo.

Ngunit, kung susuriin nang maigi, swak ba ang deskripsyon? Sabi ng isang sikat na vlogger na tumalakay sa isyu, “Ano ba ang involvement ni PBBM? Meron bang kaso na nakasampa laban sa kanya? Wala.”

Bagama’t may command responsibility ang Pangulo, ang mga isyu ng direktang korapsyon, “bistado na” moments, at mga anomalya sa pondo ay tila hindi direktang tumatama sa kanya sa mga panahong ito. Kaya’t marami ang nagdududa kung siya nga ba ang target ng matalim na dila ng Obispo.

KABANATA 3: ANG ANGGULO NI VP SARA AT OVP (Ang Confidential Funds)

Dito pumapasok ang pangalawang at mas matunog na teorya. Ang “Blind Item” ay posibleng para kay Vice President Sara Duterte.

Bakit? Balikan natin ang mga keywords ng Obispo: “Bistado na” at “Ayaw bumaba kahit mali na.”

Sa mga nakalipas na buwan, naging sentro ng kontrobersya ang Office of the Vice President (OVP) at ang Department of Education (DepEd) noong siya pa ang Secretary nito. Ang isyu ng Confidential Funds na naubos sa loob ng 11 araw, ang mga kwestyonableng paggastos na sinita ng Commission on Audit (COA), at ang pagtanggi niyang sumagot nang diretso sa mga pagdinig sa Kongreso—lahat ito ay pasok sa kategoryang “bistado na” sa mata ng mga kritiko.

Sinasabing “ayaw bumaba” dahil sa kabila ng mga panawagan ng impeachment at resignation mula sa ilang sektor, nananatili siyang nakakapit sa kanyang posisyon bilang ikalawang pangulo. Ang “pahirap sa bayan” ay iniuugnay sa bilyon-bilyong pisong pondo na hindi maipaliwanag habang nagugutom ang mga Pilipino.

Kung ang Obispo ay nagsasalita bilang boses ng moralidad, malaki ang posibilidad na ang kawalan ng transparency sa pondo ng bayan ang isa sa kanyang mga pinaghuhugutan.

KABANATA 4: ANG MGA “TONGRESSMAN” AT “SENATONG” (Flood Control Scam)

May isa pang anggulo na hindi pwedeng palampasin. Ang binanggit ng Obispo tungkol sa “Ayaw bumaba kahit binabaha na at nasisira na ang bayan.”

Ito ay direktang tumatama sa isyu ng Flood Control Projects.

Bilyon-bilyong piso ang inilaan sa budget para sa flood control, pero tuwing may bagyo, lubog pa rin ang Pilipinas. Saan napunta ang pera? Sino ang mga nakinabang?

Ang mga daliri ay nakaturo sa mga mambabatas—mga Congressman at Senador—na sangkot sa mga “insertions,” “kickback,” at mga proyektong substandard o ghost projects. Sila ang mga pulitikong dekada na sa pwesto, paulit-ulit na nananalo, yaman nang yaman, habang ang kanilang mga distrito ay lumulubog sa baha at putik.

Sila ang mga “ayaw bumaba” sa kapangyarihan. Sila ang mga nagtatag ng political dynasties. Sila ang mga “bistado na” sa mga COA reports at senate hearings pero ang kakapal ng mukha na manatili sa pwesto.

Ayon sa pagsusuri, ito ang pinaka-lohikal na target ni Bishop Sescon. Ang korapsyon sa imprastraktura ay direktang nagpapahirap sa mga maralitang taga-lungsod at probinsya—ang mismong mga deboto ng Nazareno.

KABANATA 5: ANG REAKSYON NG SIMBAHAN AT ESTADO

Ang homiliyang ito ay muling nagbukas sa matagal nang debate: Dapat bang makialam ang Simbahan sa Pulitika?

Hati ang opinyon ng sambayanan.

Ang Kampo ng “Separation of Church and State”: Maraming netizens ang nagalit. Para sa kanila, ang Traslacion ay panahon ng pananampalataya, hindi ng pamumulitika. “Hindi na dapat nakikisawsaw pagdating sa usaping pulitika. Tutok na lang sana sa usaping relihiyon,” komento ng isang deboto. Sinasabi nila na ang sermon ay dapat nagpapalakas ng loob, nagbibigay ng pag-asa, at nagtuturo ng aral mula sa Bibliya. Ang pagbanat sa mga pulitiko sa gitna ng misa ay “bad taste” at nakaka-discourage sa mga taong pumunta doon para magdasal, hindi para makinig ng rally speech.

Ang Kampo ng “Moral Conscience”: Sa kabilang banda, marami ang pumuri kay Bishop Sescon. “May malasakit sa sangkatauhan ang tamang pari,” sagot ng isang taga-suporta. Ang argumento nila: Ang Simbahan ay may moral na obligasyon na magsalita laban sa kasamaan, at ang korapsyon ay isang anyo ng kasamaan. Kung ang bayan ay ninanakawan at pinapahirapan ng mga lider, kasalanan ng Simbahan kung mananahimik ito. Gaya ni Hesus na nagalit sa mga nagtitinda sa templo, karapatan ng mga pari na magalit sa mga “magnanakaw” sa gobyerno.

KABANATA 6: ANG KAPANGYARIHAN NG PULPITO

Bakit nga ba sa homiliya ito sinabi?

Ang pulpito ay isang makapangyarihang plataporma. Sa harap ng milyun-milyong tao, ang mensahe ay tumatagos. Walang ibang pagkakataon na makakausap ng isang Obispo ang ganito karaming Pilipino nang sabay-sabay.

Ngunit may panganib din ito. Gaya ng sinabi ng vlogger sa transcript, “Huwag naman dun sa homily… nadi-discourage sila.”

May mga deboto na pagod na sa hirap ng buhay. Pumunta sila sa Quiapo para humingi ng lakas kay Lord. Ang marinig na ang bayan ay “pahirap” at “sira na” ay maaaring magdulot ng lalo pang bigat sa kanilang kalooban imbes na gumaan ang pakiramdam.

Mungkahi ng iba: Mag-resign ang pari kung gusto maging aktibista, o kaya ay gamitin ang social media at ibang venue para sa political statements, at iwan ang Misa para sa Eukaristiya.

KABANATA 7: ANG HAMON SA MGA LIDER

Sino man ang tinutukoy ni Bishop Sescon—si PBBM, si Sara, o ang mga mambabatas—isa lang ang malinaw: Ramdam ng Simbahan ang pulso ng paghihirap ng taumbayan.

Ang homiliya ay isang babala. Isang “wake-up call.” Sinasabi nito na hindi bulag ang taumbayan. Alam nila kung sino ang “bistado na.” Alam nila kung sino ang “hindi karapat-dapat.”

Ang “ayaw bumaba” ay repleksyon ng sakit ng lipunang Pilipino—ang kapit-tuko sa kapangyarihan. Ang kawalan ng delicadeza. Sa ibang bansa, konting iskandalo lang, nagre-resign na ang opisyal. Sa Pilipinas, kahit may kaso na, tumatakbo pa ulit at nananalo pa.

Ito ang kultura na gustong basagin ng mensahe ng Nazareno: Ang pagbaba. Ang pagpapakumbaba. Ang pagsasakripisyo para sa iba. Kabaligtaran ito ng ugali ng mga pulitiko na gustong laging nasa taas, laging bida, at laging kumukubra.

PANGWAKAS: ANG TUNAY NA MENSAHE NG TRASLACION

Sa huli, ang Traslacion 2026 ay matatapos. Ang mga andas ay babalik sa simbahan. Ang mga deboto ay uuwi sa kani-kanilang bahay. Ang mga basura ay wawalisin sa kalsada.

Pero ang mga salita ni Bishop Sescon ay mananatiling umaalingawngaw.

Para sa mga pulitiko: Hahamunin ba kayo nito na magbago? O tatawanan niyo lang ito habang binibilang ang inyong kickback?

Para sa mga botante: Sa susunod na eleksyon, iboboto niyo pa rin ba ang mga “bistado na”? O kayo na mismo ang magbababa sa kanila sa pwesto gamit ang inyong balota?

At para sa Simbahan: Hanggang saan ang hangganan ng inyong pakikialam?

Ang Traslacion ay hindi lang paglalakad ng imahe. Ito ay paglalakbay ng isang bayan. At sa paglalakbay na ito, kailangan nating tanungin: Sino ang tunay na pasan natin? Ang krus ng sakripisyo, o ang krus ng mga tiwaling lider na ayaw bumaba sa aming mga balikat?

Sabi nga ng Obispo, “Matuto tayo kay Hesus Nazareno.” Sana, ang mga nasa pwesto ay matuto rin.