Sa mga nagdaang linggo, tahimik lang si Mayor Vico Sotto. Marami ang nagtataka kung bakit tila bigla siyang umatras sa mga isyu na matagal na niyang ipinaglalaban. Ngunit kahapon ng gabi, sa gitna ng isang emergency press conference sa Pasig City Hall, tuluyan na niyang binasag ang katahimikan — at ang bawat salitang binitawan niya ay parang kulog na nagpaalab sa publiko.

“Hindi ko na kayang manahimik,” mariing sabi ni Vico, habang mahigpit ang kapit sa mikropono. “Ang katotohanan ay kailangang lumabas.”

Ayon sa mga insider sa city hall, ilang linggo na raw sinusubukan ng ilang opisyal na patahimikin si Vico dahil sa natuklasan niyang “anomalya” sa isang malaking kontrata ng lungsod — isang proyekto na nagkakahalaga ng mahigit ₱800 milyon, na umano’y ginamit para sa “urban development” ngunit may malaking bahagi ng pondo ang hindi alam kung saan napunta.

Matagal na raw sinusubaybayan ni Vico ang nasabing kontrata, ngunit nang magsimula siyang magtanong, bigla raw nawala ang ilang mahahalagang dokumento. May mga staff pa umano na natanggal sa trabaho matapos magbigay ng impormasyon sa kanyang tanggapan.

Ngunit hindi nagpatinag si Vico. Sa halip, ginamit niya ang mga natitira niyang ebidensya — mga email, resibo, at mga recorded na pag-uusap — upang patunayan na may mga tao sa loob mismo ng pamahalaang lokal na nagsasabwatan para mailigaw ang pondo ng proyekto.

“Hindi ko na kailangang pangalanan, pero alam niyo kung sino kayo,” matapang niyang pahayag. “Hindi ko pinasok ang politika para manahimik sa harap ng katiwalian.”

Pagkatapos ng pahayag, naglabas ng maikling video si Vico sa kanyang social media — isang recording ng pag-uusap ng dalawang kilalang negosyante na konektado sa proyekto. Sa video, malinaw na naririnig ang usapan tungkol sa “kickback” at “confidential fund” na ibibigay umano sa ilang konsehal.

Mabilis na kumalat ang video sa social media. Sa loob lang ng tatlong oras, umabot ito sa 2.5 milyong views, at nag-trending ang hashtag #VicoBomb sa buong bansa. Maraming netizen ang nagpahayag ng suporta kay Mayor Vico, tinawag pa siyang “Modern David vs Goliath” ng lokal na politika.

Ngunit hindi lahat natuwa. Kinabukasan, lumabas ang balitang nagsimula na ang imbestigasyon ng ilang opisyal laban kay Vico — diumano’y dahil sa “paglabag sa confidentiality agreement.” Ayon sa mga eksperto, mukhang sinusubukan ng mga “malalaking tao” na baliktarin ang sitwasyon at gawing siya ang may sala.

Isang political analyst ang nagsabi:

“Ito ang tipikal na eksena sa politika — kapag may naglakas-loob magsiwalat ng katotohanan, siya ang unang tatargetin.”

Sa kabila ng banta, nanindigan si Vico. “Kung kailangan kong mawala sa puwesto para mailabas ang katotohanan, handa ako,” wika niya sa panibagong interview. “Pero hindi ako uurong.”

Samantala, may mga ulat na nagsasabing ang dalawang negosyante sa likod ng proyekto ay biglang lumipad papuntang Singapore, ilang oras matapos lumabas ang video. Ayon sa Bureau of Immigration, “for personal business” daw ang biyahe — ngunit maraming naniniwala na ito ay taktika para umiwas sa imbestigasyon.

Sa social media, dumagsa ang mga komento ng mga mamamayan:

“Walang takot si Vico, siya lang talaga ang may puso para sa taumbayan!”
“Sana lahat ng mayor tulad niya – hindi nabibili, hindi natatakot!”
“Pero paano kung mawala siya? Paano kung siya ang sunod na target?”

Habang lumalalim ang imbestigasyon, maraming dokumento at testimonya ang lumalabas. May mga empleyado ng city hall na nagsabing matagal na nilang napapansin ang mga kakaibang transaksiyon. Isa raw sa mga opisyal na sangkot ay malapit na kaalyado ng isang kilalang senador.

Ngayon, tila nagsisimula ang isang malaking political storm. Ang tanong ng lahat: hanggang saan kayang lumaban ni Vico? May sapat ba siyang lakas para harapin ang mga taong sinasabing nasa likod ng “Pasig Fund Scandal”?

Ang mga mamamayan ng Pasig ay nag-aabang — at tila mas determinado ngayon kaysa dati na suportahan ang kanilang alkalde. Sa bawat sulok ng lungsod, maririnig ang mga bulungan: “Ito na kaya ang simula ng pagtatapos ng sistemang matagal nang umaabuso sa kaban ng bayan?”

Habang ang mga opisyal sa itaas ay nagtatangkang patahimikin siya, mas lumalakas naman ang tinig ng taumbayan. At sa mga mata ni Vico, makikita ang determinasyong hindi matitinag: “Hindi ko ito ginagawa para sa sarili ko,” aniya, “ginagawa ko ito para sa Pasig — at para sa bawat Pilipinong sawang-sawa na sa kasinungalingan.”

At kung totoo ang mga dokumentong hawak niya — maaaring ito na nga ang “bombang” tatapos sa kanila.