**Bilyun-Bilyong Piso, Budget Insertions, at Digital Trails: Mga Akusasyon kay Adrian Bersamin na Naglalantad sa Administrasyong Bongbong Marcos at Pamumuno ni Martin Romualdez sa Kongreso — Habang Kumakalat ang mga Kwento ng Coordinated Deliveries at Inner-Circle Operations, Binibigyang-diin ng mga Analista na Tanging Verified na Dokumento at Hudisyal na Pagsusuri ang Makapagpapasiya sa Tunay na Epekto**

Sa gitna ng mainit na pulitika sa Pilipinas noong 2025 hanggang 2026, isang malaking bomba ang sumabog na nag-ugoy sa Malacañang at Kongreso: ang eskandalong kinasasangkutan ng bilyun-bilyong piso sa budget insertions, kickbacks mula sa infrastructure projects tulad ng flood control, at diumano’y personal na pakinabang ng mga nasa inner circle ng Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. Sa sentro ng lahat? Si Adrian Bersamin — ang dating Undersecretary ng Presidential Legislative Liaison Office (PLLO) at apo sa tuhod ng dating Executive Secretary na si Lucas Bersamin — na binansagang “bagman” ng Pangulo sa mga kontrobersyal na transaksyon.

Ayon sa mga explosive revelation mula kay dating Ako Bicol Party-list Rep. Elizaldy “Zaldy” Co, nagsimula ang lahat noong 2024 sa bicameral budget process para sa 2025 General Appropriations Act. Tinawag daw siya ni Budget Secretary Amenah Pangandaman at sinabing katatapos lang ng meeting nila ni Pangulong Marcos. May instructions daw na mag-insert ng P100 bilyong halaga ng projects sa bicam level. “You can confirm with Undersecretary Adrian Bersamin dahil magkasama sila sa meeting ni Pangulong BBM noong araw na ‘yon,” sabi pa ni Pangandaman kay Co.

Agad na kinumpirma ni Bersamin ang utos — ibinigay pa raw niya kay Co ang listahan ng P100 bilyong projects na direktang mula sa Pangulo. Kasama sa usapan sina dating House Speaker Martin Romualdez (pinsan ni Marcos), Undersecretary Jojo Cadiz, at iba pang key players. Pero hindi doon natapos. Lumalim pa ang kwento nang mag-leak ang mga text messages at affidavits na nag-uugnay kay Bersamin sa Pangulo mismo.

Isang halimbawa: Noong Marso 24, 2025, nag-text daw si Bersamin kay Marcos tungkol sa P7.122 bilyong delivery mula kay dating DPWH Undersecretary Roberto Bernardo. Tugon ni Marcos? Simple lang: “OK.” Sinundan pa ito ng detalye kung saan gagamitin ang pera — para sa TV ads, survey firms, at campaign expenses para sa 2025 midterm elections. Isa pang insidente noong Hulyo 10, 2025: Nag-report si Bersamin ng P2 bilyong delivery sa Narra Residence sa Forbes Park. Sagot ni Marcos: “I’ll inform Jun Baris” — na siyang dating head of security ng Pangulo.

Ayon kay ACT Teachers Party-list Rep. Antonio Tinio at Caloocan Rep. Edgar Erice, nakita raw nila ang mga text messages na ito na ipinakita ni Batangas Rep. Leandro Leviste. Tatlong okasyon daw na may kasamang tatlong congressmen at isang mayor. “Yes, Leandro showed us the text messages between PBBM and Adrian Bersamin,” sabi ni Erice. Ito raw ang ebidensya ng coordinated deliveries at inner-circle operations kung saan si Bersamin ang middleman na nagre-relay ng cash at instructions.

Higit pa rito, inamin ni Zaldy Co sa kanyang video statements na siya mismo ang nag-insert ng P100 bilyon sa budget sa utos ng Pangulo at Romualdez. “Nagsimula ito noong tumawag si Secretary Pangandaman… may instructions na magpasok ng 100 billion worth of projects sa bicam.” Pagkatapos, nag-deliver daw siya ng suitcases ng cash — P25 bilyon kay Pangulong Marcos, at iba pa kina Romualdez at iba. Ginamit daw ang mga funds sa flood control projects na anomalous, kung saan ang kickbacks ay napupunta sa pribadong bulsa habang ang bayan ay nananatiling baha-prone.

Ngunit hindi lahat ay naniniwala na si Marcos ang mastermind. Si Senate President Pro Tempore Panfilo Lacson ang nagsabi na totoo ang P100 bilyong insertions, pero ang kickbacks ay napunta kay Bersamin at kay Education Undersecretary Trygve Olaivar na nag-name-drop lang ng Pangulo para paniwalain si Co. “Bongbong Marcos was misrepresented; kickbacks went to Bersamin, Olaivar,” sabi ni Lacson. Ayon sa kanya, ginamit ang pangalan ng Pangulo para sa personal gain ng mga ito.

Si Adrian Bersamin mismo ay “vehemently denied” ang lahat. Sinabi niyang hearsay lang at walang ebidensya. Nag-resign siya kasama sina Pangandaman at iba pa sa gitna ng pressure. Si dating Executive Secretary Lucas Bersamin (kanyang tiyuhin) ay sinabi pa ngang “I did not resign, I was told I had to go.” Nagkaroon pa ng wave of resignations sa DPWH at Malacañang dahil sa eskandalo.

Ang eskandalo ay nag-trigger ng malawakang protesta noong 2025-2026, na nagreresulta sa pagbabago ng leadership sa Senado at Kongreso — pag-alis nina Chiz Escudero, Jinggoy Estrada, Martin Romualdez, at iba pa. Nag-establish pa ng Independent Commission for Infrastructure para imbestigahan. Pero hanggang ngayon, walang final verdict. Ang Malacañang ay paulit-ulit na nagdeny: “We have not seen anything,” sabi nila sa mga text claims. “Firmly deny any allegations of corruption being attributed to the President.”

Ano ang epekto nito sa administrasyon? Malaki. Bumagsak ang corruption perception index ng Pilipinas, nawalan ng tiwala ang publiko sa flood control projects na dapat nagliligtas-buhay pero naging source ng korupsyon. Mga proyekto sa DPWH na dapat para sa bayan ay naging paraan ng personal enrichment. Si Martin Romualdez, bilang dating Speaker, ay inakusahan ng pag-orchestrate ng insertions sa bicam para sa political patronage.

Ngunit ang tanong pa rin: Sino ang nagsisinungaling? Si Zaldy Co ba, na nagko-confess para makaiwas sa sariling kasalanan? O si Bersamin, na takot maging fall guy? O ang mga opposition lawmakers na gumagamit nito para sa political gain? Ang mga digital trails — text messages, videos, affidavits — ay naghihintay ng judicial review. Hangga’t walang korte na magdedesisyon, mananatiling usok ang eskandalong ito na nagpapakita ng madilim na bahagi ng pulitika Pinoy.