Sa gitna ng lumalaking kontrobersya at mga alegasyong yumanig sa buong bansa, tila papalapit na ang dulo ng malatelenobelang pagsisiyasat sa grupong Socorro Bayanihan Services Incorporated (SBSI). Ang grupong nakabase sa Sitio Kapihan, Surigao del Norte, na pinamumunuan ni Jayrence Quilario—mas kilala bilang “Senior Agila”—ay pormal nang sumailalim sa matinding pagsusuri ng Department of Justice (DOJ). Ngayong Nobyembre, inaasahang ilalabas na ang pinal na resolusyon na magdidikta sa kapalaran ng mga lider na ito na nahaharap sa mga seryosong krimen laban sa sangkatauhan at sa mga kabataan.
Ang pag-usad ng kaso ay naging sentro ng atensyon matapos dumating sa DOJ ang legal team ng SBSI para sa isang clarificatory hearing. Ang layunin ng pagdinig ay upang linawin ang mga reklamong inihain ng National Bureau of Investigation (NBI), kabilang ang human trafficking, kidnapping, serious illegal detention, child abuse, at ang nakakangilong isyu ng child marriage. Sa ilalim ng pamumuno ni Justice Secretary Jesus Crispin Remulla, tiniyak ng kagawaran na magiging mabilis at patas ang proseso, habang nangangalap pa ng karagdagang ebidensya para sa iba pang posibleng paglabag ng grupo.
Ayon kay Justice Undersecretary Nicholas Felix Ty, target nilang ilabas ang desisyon sa kalagitnaan ng Nobyembre. “Batid ng kagawaran ang kahalagahan at bigat ng usaping ito,” pahayag ni Ty. Dagdag pa niya, naghain na rin ng supplemental complaint ang NBI dahil sa mga bagong alegasyong lumabas habang isinasagawa ang imbestigasyon. Ang mabilis na aksyong ito ng DOJ ay tugon sa lumalakas na panawagan ng publiko na protektahan ang mga karapatan ng mga biktima, lalo na ang mga menor de edad na diumano’y dumanas ng trauma sa loob ng Sitio Kapihan.
Sa panig naman ng akusado, naninindigan ang kanilang legal counsel na si Atty. Hillary Olga Reserva na dapat manaig ang “presumption of innocence.” Sinisikap ng depensa na huwag mauwi sa “trial by publicity” ang kaso, sa kabila ng kaliwa’t kanang paglantad ng mga testigo sa Senado. Matatandaang pansamantalang pinalaya sina Quilario mula sa kustodiya ng Senado upang makadalo sa mga pagdinig sa DOJ, matapos silang ma-cite in contempt noong nakaraang buwan dahil sa paulit-ulit na pagtanggi sa mga alegasyon sa kabila ng mga testimonya ng mga batang biktima.
Isang mahalagang anggulo sa kasong ito ang obserbasyon ni Senador Ronald “Bato” dela Rosa. Ayon sa senador, lumalabas na tila isang “dummy” lamang si Senior Agila. Base sa mga nakuhang testimonya, lumalabas na ang mga tunay na utak sa likod ng mga ilegal na operasyon ay ang kanyang mga advisors, partikular na sina dating Socorro Mayor Mamerto Galanida at ang negosyanteng si Karen Sanico. Ayon kay Dela Rosa, ang mga advisors na ito ang nagbibigay ng mga “illegal instructions” at nagpapatupad ng malulupit na parusa sa mga miyembro, habang ginagamit lamang ang imahe ni Quilario bilang isang mesiyas upang makuha ang katapatan ng mga tao.
Hindi rin nakaligtas sa radar ng gobyerno ang usapin ng pondo. Sinabi ni Secretary Remulla na hihingin nila ang kooperasyon ng Department of Education (DepEd) at tinitingnan din ang mga ulat na nagagamit ang pondo mula sa 4Ps (Pantawid Pamilyang Pilipino Program) para sa operasyon ng SBSI. Ang sistematikong paggamit ng pera ng bayan para sa isang organisasyong may mga kaduda-dudang aktibidad ay isa sa mga pinagtutuunan ng pansin ng inter-agency coordination.
Habang naghihintay ng hatol, nananatili sa ilalim ng proteksyon ng gobyerno ang mga menor de edad na tumakas mula sa Sitio Kapihan. Tiniyak ni Senador Dela Rosa na ang mga batang ito ay nasa kustodiya ng Inter-Agency Council Against Trafficking (IACAT) at ng Department of Social Welfare and Development (DSWD). Sila ay nagsisilbing mahalagang saksi na nagkuwento ng mga karanasan gaya ng pagpilit sa kanila na maging “batang sundalo” at ang pagpapakasal sa edad na labindalawang taon pa lamang.
Ang kaso laban sa SBSI ay hindi lamang usapin ng legalidad; ito ay isang laban para sa moralidad at kaligtasan ng mga bulnerableng sektor ng ating lipunan. Habang papalapit ang Nobyembre, ang buong bansa ay naghihintay: Magwawakas na nga ba ang “kapangyarihan” ni Senior Agila sa Sitio Kapihan? Makakamit na ba ng mga biktima ang hustisyang matagal nilang ipinagkait sa sarili dahil sa takot? Ang hatol ng DOJ ang magiging simula ng paghilom para sa mga pamilyang nagiba at mga batang ninakawan ng kinabukasan sa ngalan ng isang mapanlinlang na paniniwala.
