Sa mundo ng politika, walang permanente kundi ang pagbabago, at tila ito ang mapait na katotohanang hinaharap ngayon ng pamunuan ng Senado. Isang napakalaking ugong ang gumayanig sa mga pasilyo ng kapangyarihan matapos pumutok ang balita tungkol sa diumano’y malawakang “rigodon” o pagpapalit ng liderato na nag-iwan sa marami na tulala.

Ang dating matibay na pundasyon ng kasalukuyang liderato ay tila tinatibag na ng isang bagong alyansa na hindi inaasahan ng marami. Sa gitna ng mga ngiti at kamayan sa harap ng kamera, may mga bulong-bulungan ng pagtalikod at pagbitaw na ngayon ay unti-unti nang lumilinaw sa publiko.

Ang dating “solid” na samahan ay tila nagkakaroon na ng mga lamat, at ang mga taong dating magkakampi ay ngayo’y naghahanap na ng bagong direksyon para sa kanilang politikal na kinabukasan.

Ang sentro ng kontrobersyang ito ay walang iba kundi ang posibleng pagpapalit sa pwesto ng Senate President. Matapos ang mahabang panahon ng pananatili sa kapangyarihan, tila dumating na ang oras ng paniningil o “karma” ayon sa ilang mga obserbasyon. Ang dating kampante at tila hindi matitinag na liderato ni Tito Sotto ay nakakaranas ngayon ng matinding hamon. Hindi lang ito basta usap-usapan sa mga kanto, kundi isang seryosong pagkilos na kinasasangkutan ng mga mabibigat na pangalan sa mataas na kapulungan. Ang senaryo ay parang isang teleserye na puno ng twists at turns, kung saan ang bida sa umpisa ay maaaring maging kontrabida sa huli, o ang inaakalang kakampi ay siya palang magiging mitsa ng iyong pagbagsak. Ang tensyon ay ramdam na ramdam, at ang bawat kilos ng mga senador ay binabantayan ng lahat.

Sa gitna ng kaguluhang ito, lumutang ang pangalan ni Senator Loren Legarda bilang posibleng papalit sa trono. Isang beteranang mambabatas at kilala sa kanyang matagal na serbisyo, tila siya ang napupusuan ng marami upang mamuno sa Senado. Ayon sa mga naglabasang ulat, hindi bababa sa labimpitong senador ang handang sumuporta sa kanya sakaling ituloy niya ang pag-upo bilang bagong Senate President. Kung mangyayari ito, ito ay magiging isang makasaysayang yugto dahil siya ang maaaring tanghalin bilang kauna-unahang babaeng Senate President sa kasaysayan ng Pilipinas. Ang ganitong suporta ay hindi basta-basta nakukuha, at nagpapahiwatig ito ng malalim na pagbabago sa sentimyento ng mga miyembro ng Senado laban sa kasalukuyang liderato.

Ang masakit na bahagi ng kwentong ito para sa kampo ni Sotto ay ang paraan ng paglipat ng alyansa. Sinasabing imbes na dumalo sa isang caucus o pagpupulong na ipinatawag ni Sotto upang pagtibayin ang kanyang pwesto, mas pinili pa ng ilang senador na makipagkita sa ibang grupo. partikular na kay Senator Imee Marcos. Ang hakbang na ito ay itinuturing ng marami bilang isang malinaw na senyales ng pagtalikod. Parang isang sampal sa mukha ng kasalukuyang liderato na ang mga inaasahan niyang dadalo at susuporta ay abala pala sa pakikipag-usap sa kabilang kampo upang buuin ang bagong mayorya. Ang ganitong klase ng “snub” sa politika ay higit pa sa simpleng pagliban; ito ay isang deklarasyon ng pagbabago ng katapatan.

Kabilang sa mga pangalang lumulutang na posibleng bumitaw o lumipat ng suporta ay ang mga makapangyarihang pamilya sa politika. Binanggit sa mga ulat ang posibilidad ng pagsama nina Senator Mark Villar at Senator Camille Villar sa bagong alyansa. Sinasabing may mga pressure o “political maneuverings” na nangyayari sa likod ng tabing na nagtutulak sa kanila na humanap ng mas matibay na sandalan. Sa politika, ang survival ay laging nauuna, at kung ang barko ng kasalukuyang liderato ay tila palubog na, hindi nakakagulat na makita ang mga senador na naghahanap ng sasalubong sa kanila sa kabilang pampang. Ang kanilang desisyon ay magiging kritikal sa pagbuo ng numerong kinakailangan upang mapatalsik ang kasalukuyang Senate President.

Isang malaking katanungan din ang papel ng iba pang senador tulad nina Pia Cayetano at Raffy Tulfo. Bagamat may mga kanya-kanyang paninindigan, ang agos ng politika ay sadyang malakas at mahirap salungatin. Ang bawat boto ay mahalaga sa larong ito ng numero. Ang “magic number” na labing-tatlo ay siyang susi upang makuha ang liderato. Kung ang minorya na binubuo ng siyam na miyembro ay makakakuha ng apat pang karagdagang senador mula sa mayorya, tuluyan nang guguho ang kapangyarihan ni Sotto. Ang matematika ng Senado ay simple ngunit malupit—kapag nakuha mo ang numero, nasa iyo ang kapangyarihan; kapag nawala ito, wala ka nang magagawa kundi bumaba sa pwesto.

Sa kabila ng mga naglilipanang balita, nananatiling matigas ang paninindigan ni Sotto sa publiko. Sa mga panayam, pilit niyang ipinapakita na “solid” pa rin ang mayorya at walang dapat ipag-alala. Ang ganitong klaseng “denial” ay karaniwan sa mga politiko na ayaw magpakita ng kahinaan. Subalit, para sa mga matagal nang nagmamasid sa galaw ng Senado, ang sobrang kumpyansa ay madalas na sinusundan ng isang masakit na pagbagsak. Ang pagtatanggi sa harap ng mga malinaw na senyales ay tila nagdaragdag lang sa kahihiyan kapag ang katotohanan ay tuluyan nang sumambulat. Ang imahe ng isang lider na “in control” ay dahan-dahang napapalitan ng isang lider na hindi alam ang totoong nangyayari sa kanyang likuran.

Ang tinaguriang “Kahihiyan” na inabot ng kampo ni Sotto ay nag-ugat sa tila pagbabalewala nila sa mga senyales ng pag-aalsa. Habang abala sila sa pagpapalabas ng mga pahayag na sila ay matatag, ang kabilang kampo ay tahimik na nagtatrabaho at kumukuha ng suporta. Ang tawag ng ilan dito ay “political blindsiding,” kung saan ang isang lider ay huling nakakaalam na wala na pala siyang mga tagasunod. Masakit isipin na sa dinami-rami ng mga taong kanyang tinulungan at nakasama, sa huli ay maiiwan siyang mag-isa sa ere habang ang iba ay nagdiriwang na sa piling ng bagong liderato. Ito ang klase ng drama na hindi mo makikita sa pelikula kundi sa totoong buhay ng politika sa Pilipinas.

May malalim ding implikasyon ang pagpapalit ng liderato sa mga darating na hakbang ng gobyerno, partikular na sa usapin ng impeachment laban kay Vice President Sara Duterte. Sinasabing ang pananatili ni Sotto ay maaaring magbigay daan sa mas madaling proseso ng impeachment, habang ang pag-upo naman ni Legarda, na suportado ng mga alyado ng VP, ay maaaring maging harang dito. Ang labanang ito ay hindi lang tungkol sa kung sino ang uupo sa Senado, kundi kung sino ang may kontrol sa magiging takbo ng kasaysayan ng bansa sa susunod na mga taon. Ang bawat senador na pipili ng panig ay hindi lang bumoboto para sa liderato, kundi bumoboto rin para sa kanilang kinabukasan at kaligtasan sa politika.

Hindi rin maiaalis ang usapin ng “utang na loob” at mga nakabinbing kaso na ginagamit umanong leverage o panakot sa ilang mga senador. Ang politika ay marumi at madalas na ginagamit ang batas bilang sandata upang pasunurin ang mga hindi sumasang-ayon. Ang mga senador na may mga nakabiting kaso o isyu ay mas madaling mapipilitang sumama sa agos kung ang kapalit nito ay ang kanilang kalayaan o pananahimik ng mga kaso laban sa kanila. Ito ang realidad na mahirap tanggapin pero kailangang harapin—na ang mga desisyon sa mataas na kapulungan ay hindi laging base sa prinsipyo kundi sa pragmatismo at pansariling interes.

Ang papel ni Senator Imee Marcos sa rigodon na ito ay hindi rin matatawaran. Bilang isa sa mga pangunahing arkitekto ng bagong alyansa, ipinapakita nito ang patuloy na impluwensya ng pamilya Marcos sa politika. Ang kanyang pakikipagpulong kay Legarda ay isang malinaw na indikasyon na may basbas ang administrasyon o ang makapangyarihang pamilya sa pagbabagong ito. Kung noon ay nasa gilid lamang siya ng usapin, ngayon ay nasa sentro na siya ng pagbubuo ng bagong kapangyarihan sa Senado. Ang kanyang kakayahang pag-isahin ang iba’t ibang pwersa ay nagpapakita ng kanyang husay sa larangan ng political maneuvering.

Samantala, ang reaksyon naman ng publiko at ng mga netizens ay halo-halo ngunit mas lamang ang gulat at ang iba ay tuwa sa sinapit ng kasalukuyang liderato. Sa social media, makikita ang mga komento na nagsasabing “Buti nga sa kanila,” o kaya naman ay “Panahon na para sa pagbabago.” Ang sentimyento ng taong bayan ay tila pagod na sa lumang sistema at naghahanap ng bagong mukha na mamumuno. Para sa kanila, ang pagbagsak ng isang makapangyarihang politiko ay patunay na walang sinuman ang habambuhay na nasa itaas. Ang bawat “like” at “share” ng mga balitang ito ay nagpapakita ng matinding interes ng mga Pilipino sa nangyayari sa kanilang pamahalaan.

May mga nagsasabi rin na ang pangyayaring ito ay leksyon para sa lahat ng mga nakaupo sa pwesto—na huwag maging masyadong kampante at huwag maliitin ang kakayahan ng mga kalaban. Ang politika ay isang laro ng tiyempo, at mukhang nalingat ang kampo ni Sotto sa pagkakataong ito. Ang pagiging “know-it-all” o masyadong maalam na imahe ay minsan ay nagiging hadlang upang makita ang totoong sitwasyon. Kapag ang isang lider ay tumigil sa pakikinig sa pulso ng kanyang mga kasamahan, doon nagsisimula ang kanyang pagbagsak. Ito ang mapait na pildoras na kailangang lunukin ng sinumang mawawalan ng pwesto.

Sa kabilang banda, ang pag-akyat ni Loren Legarda ay nagdadala ng bagong pag-asa o kaya naman ay bagong pangamba, depende kung saan ka nakapanig. Bilang isang beteranang mamamahayag at lingkod bayan, dala niya ang kanyang karanasan, ngunit dala rin niya ang mga bagahe ng kanyang mga political alliances. Ang tanong ng marami: magiging sunud-sunuran ba siya sa mga nagluklok sa kanya, o magkakaroon siya ng sariling paninindigan bilang Senate President? Ang Senado ay dapat na maging independyente, ngunit sa ganitong mga kaganapan, mahirap masabi kung saan nagtatapos ang interes ng partido at saan nagsisimula ang interes ng bayan.

Ang mga susunod na araw ay magiging kritikal. Asahan na natin ang mas marami pang rebelasyon at posibleng pagbaligtad ng mga pangako. Sa politika, ang “oo” ngayon ay pwedeng maging “hindi” bukas. Ang mga alyansa ay mabilis mabuo pero mas mabilis mawasak. Ang publiko ay mananatiling nakabantay, naghihintay kung sino ang matitirang nakatayo kapag humupa na ang alikabok ng labanang ito. Ito ay hindi lang tungkol kay Sotto o kay Legarda, kundi tungkol sa kinabukasan ng institusyong dapat sana ay sandigan ng demokrasya.

Nakakalungkot isipin na sa gitna ng maraming problema ng bansa, ang atensyon ng ating mga lider ay nakatuon sa agawan ng pwesto. Habang naghihirap ang mga ordinaryong mamamayan, ang mga nasa taas ay abala sa kanilang “Game of Thrones.” Gayunpaman, hindi natin maiaalis na bahagi ito ng ating demokrasya. Ang rigodon sa Senado ay salamin ng mas malawak na laro ng kapangyarihan sa ating bansa. At sa larong ito, madalas na ang taong bayan ang huling nakakaalam at huling nakikinabang.

Narito ang ilan sa mga reaksyon ng mga netizens na sumasalamin sa damdamin ng nakararami:

“Grabe, hindi ko inakala na mangyayari ito! Akala ko talaga solid sila, pero ganyan talaga sa politika, walang forever. I just hope kung sino man ang pumalit, ayusin ang trabaho at hindi puro pansariling interes ang unahin.”

“Tama lang yan! Masyado na silang matagal diyan at feeling nila sila na ang may-ari ng Senado. We need fresh leadership, yung talagang makikinig sa tao at hindi sa iilang makapangyarihan lang. Go Senator Loren, ipakita mo ang girl power!”

“Nakaka-awa din naman kahit papaano, isipin mo confident ka tapos bigla ka na lang iiwan sa ere ng mga akala mo kakampi mo. Pero lesson learned na rin ‘yan, huwag masyadong magtiwala kahit kanino. Laging may ahas sa damuhan.”

“Ang tanong, ano ba ang magbabago? Kahit sino naman ang ilagay diyan, pare-pareho lang din naman silang mga politiko. Sana lang talaga unahin nila ang mga batas na makakatulong sa mahihirap, hindi yung puro grandstanding lang.”

“Confirmed na ba talaga? Kasi kung totoo ito, malaking sampal ito sa mukha ng mga nagmamagaling diyan. Ito ang patunay na bilog ang mundo, minsan nasa itaas ka, minsan nasa ibaba. Abangan ang susunod na kabanata!”

Ang mga komentong ito ay patunay na gising ang diwa ng mga Pilipino at hindi sila bulag sa mga nangyayari. Ang bawat hakbang sa Senado ay may epekto sa pananaw ng publiko. Ang “kahihiyan” na tinutukoy ay hindi lang personal na kahihiyan ng isang politiko, kundi kahihiyan din ng isang sistema na tila hindi makaahon sa paulit-ulit na siklo ng agawan ng kapangyarihan. Sa huli, ang husgado ay ang taong bayan pa rin.

Ano ang masasabi niyo sa mainit na isyung ito mga ka-Sosy? Sang-ayon ba kayo na palitan na ang liderato ng Senado o dapat pa ring manatili ang kasalukuyang pamunuan? Sa tingin niyo ba ay makakabuti sa bansa ang pag-upo ni Senator Loren Legarda bilang Senate President? Huwag mahiyang ilabas ang inyong saloobin dahil karapatan niyo yan bilang mamamayang Pilipino. Ang inyong boses ay mahalaga sa usaping ito. I-comment na ang inyong opinyon sa ibaba at pag-usapan natin ‘yan! Siguraduhin lang na maging magalang tayo sa bawat isa kahit magkakaiba tayo ng pananaw. Share this post para mas marami pa ang makaalam sa “True Colors” ng ating mga politiko!