Sa gitna ng maiinit na usapin sa pambansang pulitika, isang pangalan ang paulit-ulit na lumulutang—si Batangas Representative Leandro Leviste.

Para sa ilan, siya ay simbolo ng tagumpay sa negosyo. Para naman sa iba, isa siyang mambabatas na nagbukas ng delikado ngunit mahalagang diskusyon tungkol sa umano’y iregularidad sa pambansang budget, na nakilala bilang “Cabral Files.”

Sa banggaan ng bilyonaryong yaman, pulitika, at transparency, mas lalong naging komplikado ang kuwento sa likod ng kanyang pangalan.

Saan nagmula ang ₱34 bilyong yaman?

Batay sa mga deklarasyon, tinatayang ₱34 bilyon ang net worth ni Leviste—isang halagang naglalagay sa kanya sa hanay ng pinakamayayamang miyembro ng Kongreso.

Ngunit ayon sa mga analyst, hindi sa pulitika nagmula ang kanyang yaman, kundi sa renewable energy sector.

Noong nakaraang taon, isinagawa ang isa sa pinakamalalaking transaksyon sa lokal na industriya ng enerhiya: binili ng MGen—ang renewable arm ng Meralco na konektado sa grupo ni Manny Pangilinan—ang humigit-kumulang 10 bilyong shares na hawak ni Leviste sa SP New Energy Corporation sa pamamagitan ng Solar Philippines Power Project Holdings.

Bunga nito, umabot sa halos 70% ang kontrol ng MGen sa kumpanya, habang nanatili si Leviste bilang minority shareholder.

Ang SP New Energy ang nasa likod ng TerraSolar Project, isang dambuhalang solar at energy-storage initiative sa Central Luzon na inaasahang magiging isa sa pinakamalaki sa rehiyon kapag natapos.

Para sa mga eksperto, malinaw ang konklusyon:
👉 ang yaman ni Leviste ay produkto ng matagal na pamumuhunan sa enerhiya—hindi ng posisyon sa gobyerno.

Mula negosyo, pumasok sa bagyo ng pulitika

Ngunit nag-iba ang ihip ng hangin nang hayagang ilahad ni Leviste ang umano’y mga dokumentong may kinalaman sa pambansang budget—mga papeles na tinawag ng publiko bilang “Cabral Files.”

Ayon sa kanya, may mga pondong tinukoy bilang “allocables” na naidagdag umano sa public works budget nang hindi dumaan sa karaniwang proseso. Giit niya, layunin lamang ng pagbubunyag na ipakita kung paano binubuo at inaayos ang pondo, hindi upang direktang mag-akusa.

Mariing itinanggi ito ng Department of Public Works and Highways, iginiit na ang lahat ng pondo ay dumaan sa legal at regular na proseso.

Samantala, nanawagan ang Malacañang na maging maingat ang publiko, at hintayin ang beripikasyon ng mga dokumento mula sa Office of the Ombudsman.

Pumasok ang Senado at ang pangalang “Cabral”

Habang umiinit ang diskusyon, isiniwalat ni Ping Lacson na humingi umano ng payo si Leviste kaugnay ng mga dokumentong sinasabing konektado kay Maria Catalina Cabral, dating opisyal ng DPWH.

Lalong naging sensitibo ang usapin nang lumabas ang balita tungkol sa pagkamatay ni Cabral sa Benguet, na kasalukuyang iniimbestigahan ng mga awtoridad. Nilinaw ng mga opisyal na patuloy pa ang pagsusuri at walang inilalabas na konklusyon.

Ayon kay Lacson, ang kanyang mga pahayag ay panawagan lamang para sa paglilinaw, hindi direktang akusasyon laban kanino man.

Higit pa sa isang pangalan

Sa gitna ng lahat ng ito, malinaw ang isang bagay:
ang isyu ay hindi lang tungkol sa yaman ni Leandro Leviste.

Ito ay usapin ng:

• transparency sa budget process

• tamang proseso sa paggastos ng pera ng bayan

• at pananagutan ng mga institusyon

Habang nagpapatuloy ang imbestigasyon, hinihikayat ang publiko na manatiling mapanuri, kalmado, at patas, at hintayin ang resulta ng opisyal na pagsusuri bago humusga.

Sa huli

Ang kuwento ni Leandro Leviste ay repleksyon ng modernong pulitika sa Pilipinas—
isang espasyong pinagtatagpo ng malaking negosyo, kapangyarihan, at pananagutan.

Sa mga susunod na buwan, iisa ang tanong na patuloy na babantayan ng bayan:

Mauuwi ba ito sa malinaw na katotohanan at tunay na accountability—o mananatili sa antas ng kontrobersya?