Sa gitna ng lumalakas na ingay ng pulitika at mga seryosong alegasyon, muling naging sentro ng atensyon ang Senado ng Pilipinas dahil sa ikalawang pagdinig ng Senate Committee on Public Order and Dangerous Drugs. Ang pangunahing paksa: ang kontrobersyal na “PDEA Leaks” na nagdadawit sa ilang matataas na opisyal ng gobyerno at tanyag na personalidad sa isyu ng iligal na droga. Sa mahigit apat na oras na pagdinig, hindi lang mga dokumento ang naging usap-usapan, kundi ang matinding tensyon sa pagitan ng mga mambabatas at ng pangunahing testigo na si dating PDEA Agent Jonathan Morales.

Ang Paninindigan ni Jonathan Morales

Hindi naging madali ang pagharap ni Jonathan Morales sa Senado. Mula sa simula, naging target na siya ng matitinding tanong at kritisismo, partikular na mula kay Senator Jinggoy Estrada. Binansagan siya ng senador bilang isang “polluted source” at kinuwestyon ang kanyang kredibilidad dahil sa mga kinakaharap niyang kaso sa batas. Gayunpaman, hindi natinag si Morales. Sa kanyang pahayag, binigyang-diin niya na ang pagkakaroon ng mga kaso ay bahagi ng panganib ng pagiging isang alagad ng batas na nagpapatupad ng mahigpit na kampanya laban sa droga.

“Ang totoo niyan, bilang alagad ng batas, normal na po sa amin ang magkaroon ng kaso o kamatayan,” ani Morales. Buong tapang niyang binalikan si Senator Estrada sa pagsasabing bagama’t marami siyang kinaharap na reklamo, nanalo siya sa mga ito at hindi kailanman nahatulan ng pinal na desisyon ng hukuman. Sa isang mapanghamong pahayag, tinanong pa niya kung sino ang mas dapat pagkatiwalaan: ang isang taong may mga kaso pa lamang o ang isang taong napatunayan na ng hukuman na nagkasala. Ang matapang na sagot na ito ay nagdulot ng panandaliang katahimikan at tensyon sa loob ng session hall. [02:10]

Bato Dela Rosa: “Itataya ko ang aking buhay”

Sa kabila ng pagtatanggi ng kasalukuyang pamunuan ng PDEA na umiiral ang mga nasabing dokumento, isang sorpresang pahayag ang binitiwan ni Senator Ronald “Bato” Dela Rosa. Bilang isang beteranong pulis at dating hepe ng Philippine National Police (PNP), sinabi ni Bato na naniniwala siyang authentic o totoo ang mga dokumentong kumalat sa social media. Sa isang panayam pagkatapos ng hearing, diretsahan niyang sinabi, “I’m going to bet my life pagdating sa papel na iyon.” [09:22]

Ipinaliwanag ni Dela Rosa ang kanyang mga basehan. Una, ang mismong pag-amin ni Morales na siya ang gumawa ng dokumento. Pangalawa, kinumpirma ng PDEA na ang mga sasakyang nakalista sa surveillance report—na diumano’y gagamitin sa operasyon sa condo ng aktres na si Maricel Soriano sa Rockwell—ay mga tunay na organic vehicles ng PDEA. Pangatlo, ang pisikal na anyo ng dokumento ay nagpapakita na ito ay lumang file mula sa isang folder (makikita ang mga butas ng fastener), na nagpapatunay na hindi ito gawa lamang ng artificial intelligence o computer-generated. Ayon kay Bato, kung sasabihin man ng PDEA na “non-existent” ang file sa kanilang records ngayon, ito ay dahil may kumuha na nito sa kanilang archive bago pa ito ikinalat sa publiko. [10:41]

Ang “Pre-Operation Report” at ang Pagpigil sa Operasyon

Isa sa mga pinaka-sensitibong bahagi ng testimonya ni Morales ay ang tungkol sa naudlot na operasyon noong 2012. Ayon sa kanya, nakakuha sila ng impormasyon mula sa isang confidential informant tungkol sa paggamit ng droga sa isang unit sa Rockwell. Gayunpaman, nang mag-apply sila ng “pre-operation plan” at “authority to operate,” diumano ay hinarang ito ng matataas na opisyal sa utos ng noon ay Executive Secretary Paquito Ochoa. [13:00]

Dahil dito, hindi na-validate ang impormasyon at hindi natuloy ang surveillance. Ito ang dahilan kung bakit hanggang ngayon ay nananatiling “unvalidated information” ang ulat, ngunit iginiit ni Morales na ang dokumentong naglalaman ng impormasyong ito ay tunay na nagmula sa loob ng kanilang ahensya. Sa darating na susunod na hearing, plano ng komite na ipatawag sina Attorney Ochoa at iba pang dating opisyal ng PDEA upang linawin ang mga alegasyong ito.

Character Assassination vs. Katotohanan

Sa buong pagdinig, kapansin-pansin ang tila personal na atake sa pagkatao ni Morales. Inireklamo ng dating ahente na sa halip na busisiin ang nilalaman ng “PDEA Leaks,” mas pinagtuunan ng pansin ng ilang senador ang pagdurog sa kanyang reputasyon. Inilarawan niya ito bilang “character assassination” na layong pahinain ang bigat ng kanyang mga inilahad na ebidensya. [03:40]

Para kay Senator Bato, hindi dapat maging hadlang ang pagkatao ng isang testigo para pakinggan ang kanyang sinasabi. “Kahit gaano ka-kumbadong criminal, you still have your own piece of truth,” pahayag ng senador. Ang layunin umano ng pagdinig ay hindi para mang-usig (in aid of persecution) kundi para makabuo ng mga batas (in aid of legislation) na magpapatibay sa seguridad ng mga classified documents ng gobyerno upang hindi na maulit ang ganitong mga seryosong leakage. [14:00]

Sa Gitna ng Dalawang Nag-uumpugang Bato

Sa huli, inamin ni Senator Dela Rosa na mahirap ang kanyang posisyon bilang Chairman ng komite. Sa isang panig, galit sa kanya ang mga tagasuporta ng pamilya Duterte (DDS) dahil tila hindi niya “dinidiinan” ang kasalukuyang administrasyon. Sa kabilang banda, hindi rin masaya ang Malacañang dahil sa pagpayag niyang ituloy ang imbestigasyon na nagdadawit sa pangalan ng Pangulo.

“Kung both sides of the coin ay galit sa ginagawa ko ngayon, it goes to show na wala akong pinapanigan,” ani Dela Rosa. Binigyang-diin niya na wala siyang hidden agenda o layuning mag-destabilize ng gobyerno. Ang tanging hiling niya sa publiko ay huwag haluan ng pulitika ang trabaho ng kanyang komite. Ang susunod na kabanata ng seryeng ito ay inaasahang mas magiging mainit sa pagharap ng iba pang mga personalidad na binanggit sa testimonya ni Morales. [29:18]

Ang isyung ito ay hindi lamang tungkol sa kung sino ang nagsasabi ng totoo, kundi tungkol sa integridad ng ating mga institusyon at ang seguridad ng impormasyon sa bansa. Habang nagpapatuloy ang banggaan sa Senado, ang taong bayan ay nananatiling nagmamasid, naghihintay ng malinaw na kasagutan sa gitna ng usok ng kontrobersya.

Full video: