Mula paliparan hanggang kalsada, mula tahimik na barangay hanggang pangunahing lansangan — tila walang pinipiling oras at lugar ang karahasan at krimen sa Pilipinas ngayon. Sa gitna ng mga naglalabasang viral video, barilan, nakawan, at alegasyon ng paglaganap ng droga, isang mabigat at kontrobersyal na tanong ang umuugong sa social media:

 May kapabayaan ba sa pamumuno?
 Bakit tila mas tumitindi ang krimen?
 At bakit may mga netizen na humahantong sa matitinding paratang laban sa administrasyon ni Ferdinand Marcos Jr.?

Hindi ito simpleng tsismis. Ito ay sigaw ng takot, galit, at pangamba ng ordinaryong mamamayan.

PUTOK SA PALIPARAN: ILO-ILO INTERNATIONAL AIRPORT, NAYANIG

Isang video ang kumalat: isang lalaking may dalang kutsilyo, nagwala sa loob mismo ng Ilo-Ilo International Airport. Naghabulan. Nagpulasan ang mga pasahero. At kalaunan, umalingawngaw ang putok ng baril.

Sa ibang bansa, ang ganitong eksena ay magdudulot ng lockdown. Dito sa Pilipinas? May mga naglalakad pa, may nagvi-video, may tumatawa sa kaba. “Only in the Philippines,” sabi nga ng netizens — pero sa likod ng biro, may matinding tanong sa seguridad:

 Paano siya nakapasok?
 Gaano kahina ang airport security?

Humingi man ng paumanhin ang Civil Aviation Authority, hindi nito agad nabura ang takot at hiya — lalo’t international airport ito.

DAYUHAN, BINUGBOG AT NINAKAWAN: ISANG HAPONES, BIKTIMA NG KARAHASAN

Hindi pa man humuhupa ang isyu sa paliparan, isa pang insidente ang yumanig sa publiko. Isang 62-anyos na Japanese national ang binugbog at ninakawan sa Parañaque. Halos madurog ang mukha. Passport, cellphone, wallet — tinangay.

Ayon sa suspek, “kailangan ng pambayad sa renta.” Ngunit para sa marami, hindi sapat na paliwanag iyon.

 Gagawin ba ito ng taong nasa tamang katinuan?
 O may mas malalim na dahilan — tulad ng droga?

Mas masakit para sa marami ang katotohanang sa bansang tinuturing na ligtas ng maraming dayuhan, nangyari ang ganitong kalupitan. At sa kabila nito, sinabi pa ng biktima na babalik siya sa Pilipinas — isang paalala kung gaano kabait ang taong nasaktan, at kung gaano kabigat ang responsibilidad ng estado.

HABULAN, BARILAN, PATAY: CAVITE, PASIG, MAYNILA — PARANG NORMAL NA LANG?

Sa Cavite, isang SUV ang hinabol ng mga pulis, nagpaputok ang driver, may mga sasakyang nadamay, at kalaunan — patay ang suspek. Lumabas sa imbestigasyon: dati na raw may kaso sa ilegal na droga, pagnanakaw, at illegal gambling.

Sa Pasig, isang babae ang sunod-sunod na pumasok sa mga bahay, ninakawan ang mga natutulog, tinangay ang ipon ng pamilya. Sa Maynila at Rizal, kaparehong modus.

Lahat ng ito, nakuhanan ng CCTV. Lahat ng ito, nagiging viral. At lahat ng ito, nagpapakita ng iisang larawan:

 Parang nasasanay na tayo sa krimen.

DROGA: ANG HINDI MAIWASANG USAPAN

Sa mga komentaryo online, paulit-ulit na lumilitaw ang isang salitang matagal nang sugat ng lipunan: droga. Marami ang naniniwala na ang tindi ng karahasang nakikita ngayon ay hindi lang bunga ng kahirapan, kundi ng murang droga na muling kumakalat.

Hindi ito opisyal na konklusyon, ngunit damang-dama ng mga tao sa kalsada. Kapag ang isang tao ay handang manakit nang sobra-sobra para sa kaunting pera, may mali. At kapag sunod-sunod ang ganitong insidente, hindi na ito isolated case sa mata ng publiko.

ANG GALIT NG BAYAN: NGITI BA O AKSYON?

Dito na pumapasok ang pinakamabigat na usapin. Sa gitna ng lahat ng ito, nakikita ng marami ang liderato bilang tahimik, o masyadong “pangiti-ngiti”.

Hindi ito personal na atake, kundi persepsyon ng mamamayan:
 Nasaan ang malinaw na direksyon?
 Nasaan ang ramdam na aksyon?

At dito rin lumilitaw ang mapanganib na tanong na kumakalat online — “BEBE EM DRG LRD PALA?” — isang paratang na walang patunay, ngunit sumasalamin sa malalim na galit at kawalan ng tiwala ng ilang sektor.

Mahalagang linawin: ang ganitong akusasyon ay alegasyon lamang ng social media, hindi napatunayan. Ngunit ang mismong pag-usbong ng ganitong tanong ay senyales ng krisis sa tiwala.

ANG TUNAY NA ISYU: KALIGTASAN NG ORDINARYONG PILIPINO

Sa dulo ng lahat ng sigawan, biro, viral video, at murang hashtags, iisa ang sentro ng usapan:
 Ligtas pa ba tayong lumabas ng bahay?
 Ligtas pa ba ang dayuhan at lokal?
 May direksyon ba ang kampanya kontra krimen at droga?

Hindi drama ang hinihingi ng tao. Kundi kapayapaan. Hindi perpektong lider. Kundi ramdam na pamumuno.

KONKLUSYON: HINDI NA SAPAT ANG PALIWANAG

Ang sunod-sunod na insidenteng ito ay hindi dapat ituring na normal. Hindi rin dapat palampasin bilang “ganyan talaga”. Ang tanong ng bayan ay malinaw:

 Hanggang kailan tayo matatakot?
 Hanggang kailan puro paliwanag?

Sa huli, ang sukatan ng pamahalaan ay hindi sa ganda ng salita o ngiti sa kamera, kundi sa katahimikan ng komunidad at kaligtasan ng mamamayan.

At habang patuloy na umiingay ang social media, ang tunay na laban ay nasa kalsada — doon kung saan ang ordinaryong Pilipino ay umaasang makauwi nang buhay, ligtas, at payapa.