Ang kapaligiran sa loob ng Batasang Pambansa ay tila kumulo nang ipresenta ni Sandro Marcos, ang batang kongresista na unti-unting nagiging isa sa mga pinakamakapangyarihang tinig sa administrasyon, ang isang panukalang batas na walang sinuman ang nakaasahan. Ang mga senador at kongresista ay napatingin sa isa’t isa, tila hindi makapaniwala sa kanilang narinig.

Sa unang tingin, tila isa lamang itong ordinaryong panukalang batas. Ngunit nang simulang ipaliwanag ni Sandro ang nilalaman nito, napuno ng tensyon ang buong bulwagan. Ang batas na ito — tinatawag niyang “New National Transparency and Accountability Act” — ay naglalayong buksan sa publiko ang lahat ng gastusin at proyekto ng bawat opisyal ng gobyerno, mula lokal hanggang pambansa.

“Kung wala kang tinatago, wala kang dapat ikatakot,” malakas na pahayag ni Sandro sa gitna ng kanyang talumpati. Ang mga camera ng media ay biglang tumutok, at ilang sandali lang, trending na ang kanyang pangalan sa social media.

Ang Tunay na Laman ng Batas

Ayon sa dokumentong iprinisinta, obligado ang bawat ahensya ng gobyerno na ilabas online ang lahat ng transaksyon, kontrata, at procurement sa loob ng 48 oras. Hindi lamang iyon — kahit ang opisina ng mga senador at kongresista ay kailangang magbigay ng quarterly public report sa lahat ng ginastos mula sa pondo ng bayan.

Ang hakbang na ito, ayon kay Sandro, ay para “ibalik ang tiwala ng mamamayan” matapos ang sunod-sunod na alegasyon ng korapsyon sa iba’t ibang sangay ng gobyerno. Ngunit sa likod ng kanyang matapang na hakbang, may mga bulungan sa likod ng pinto — may mga politikong umano’y natatakot, dahil baka sila mismo ang madamay.

Reaksyon ng mga Mambabatas

Habang nagpapatuloy ang sesyon, ilang mga kongresista ang hindi nakapigil. Ang ilan ay nagpahayag ng pagsuporta, ngunit mas marami ang tila nabigla at nag-alinlangan.
Si Congressman Villanueva ay nagtanong, “Hindi ba’t delikado ito, Sandro? Baka magamit laban sa atin ang mga datos na ito.”
Ngunit sagot ni Sandro, malamig at diretso: “Ang totoo lang po, kung may ginagamit tayong pera ng bayan nang tama, hindi natin kailangang matakot.”

Sa Senado, iba rin ang naging usapan. May mga senador na diumano’y nagdaos ng closed-door meeting matapos marinig ang balita. May ilan pang nagsabing posibleng “political suicide” ang ginagawa ni Sandro, dahil marami raw ang maaapektuhan — lalo na yaong matagal nang nakasanayan ang lumang sistema.

Ang Publiko, Nagbunyi

Ngunit sa kabila ng tensyon sa loob ng gobyerno, ang publiko naman ay tila nagalak. Trending sa X (Twitter) ang hashtag #BravoSandro at #BagongSimula, at maraming netizens ang nagsabing ito raw ang uri ng tapang na kailangan sa pulitika ngayon.

Isa sa mga viral na komento mula sa isang guro:

“Ngayon lang ako nakaramdam ng pag-asa. Kung magagawa ito ni Sandro, baka may pag-asa pa talaga ang bansa.”

Ang mga vloggers at political analysts ay naglabasan din ng kani-kanilang opinyon. Ayon kay Prof. Ledesma, isang kilalang political expert:

“Ito ang pinakamapanganib ngunit pinaka-matapang na galaw na nagmula sa isang batang Marcos. Kung makakalusot ito sa Senado, magbabago ang mukha ng transparency sa Pilipinas.”

Mga Lihim na Tumutoktok

Ngunit hindi lahat ay sang-ayon. May mga source na nagsabing may ilang makapangyarihang personalidad na nagplano umano ng paraan upang harangin ang pagpasa ng batas. Sa mga private meeting daw ng ilang matataas na opisyal, pinag-uusapan kung paano “papatayin” ang panukala sa komite bago pa ito makalusot sa plenaryo.

Isang insider ang nagsabing:

“Hindi nila kayang ipasa ito, kasi kapag naging batas ‘yan, maraming sikreto ang mabubunyag. Hindi lang pangalan, pati mga transaksyon sa likod ng pondo.”

Sandro: ‘Walang Uurungan’

Sa kabila ng mga pagsubok, nanindigan si Sandro. “Kung ito ang magdudulot ng gulo, ayos lang. Mas mabuti nang magulo ngayon kaysa manatiling bulag ang taumbayan,” sabi niya sa panayam sa DZMM.

Sa parehong araw, muling nag-trending ang kanyang pangalan sa Facebook, TikTok, at YouTube. Ang mga video clip ng kanyang pahayag ay umabot ng milyon-milyong views sa loob lamang ng ilang oras.

Isang Bagong Yugto sa Pulitika

Habang patuloy na pinagdedebatehan ang panukala, malinaw na isang bagong yugto ang binubuksan ni Sandro Marcos. Sa murang edad, unti-unti niyang binabago ang imahe ng mga batang pulitiko — mula sa pagiging “anak ng makapangyarihan” tungo sa pagiging “boses ng pagbabago.”

Ang tanong ngayon: makakalusot ba talaga ang batas na ito?
O muli na namang mananalo ang mga nasa likod ng lumang sistema?

Habang tumitindi ang mga usapan, isang bagay lang ang sigurado — hindi na babalik sa dati ang pulitika ng Pilipinas matapos ang hakbang na ito.